پیچ و خم‌های هم‌افزايي علم و ثروت در شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد/ کلاف سردرگم شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد

به گزارش خبرگزاری فارس از تبریز، در چند دهه اخیر به منظور کاهش فاصله بین صنعت و جامعه و به‌ویژه دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، شرکت‌ها و مراکزی در پارک‌های علم و فناوری، دانشگاه‌ها و برخی مناطق آزاد شکل گرفت.

در حقیقت این مراکز جدید تحت عناوین شرکت‌ها، موسسات دانش‌بنیان و مراکز رشد واحدهای فناور بیشتر به منظور هم‌افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش‌محور، تسریع در روند تجاری کردن دستاوردهای پژوهشی، ایجاد ارتباط بین صنایع، مؤسسات دولتی، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی به خصوص فراهم کردن بسترهای فیزیکی و عینی مورد نیاز برای پرورش و شکوفایی خلاقیت پژوهشگران و نوآوران به وجود آمد.

در هر صورت با این وجود به اعتقاد بسیاری از فعالان و کارشناسان این عرصه، هر چند با وجود افزایش و رشد قارچ‌گونه این‌گونه شرکت‌ها در نقاط مختلف کشورمان، هنوز به نیازهای اولیه و اساسی آنان با توجه به راهبردهای تعیین شده، توجه آنچنانی نمی‌شود و شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد همچنان برای تولید ایده به محصول و ایجاد و رونق کسب و کارهای خود با چالش‌ها و مشکلات بزرگی روبه رو هستند.

گفته می‌شود در حال حاضر بیش از 3 هزار 300 شرکت دانش‌بنیان در کشور است که نزدیک 100 شرکت آن در آذربایجان‌شرقی است که این تعداد با توجه به ظرفیت‌هایی که آذربایجان‌شرقی در حوزه تولید علم و فناوری و به خصوص وجود با صنایع کوچک و بزرگ و دانشگاه‌های متعدد و معتبری که دارد، به نظر می‌آید سهم اندکی باشد.

نسخه‌ای برای رونق شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد

رئیس پارک علم و فناوری آذربایجان‌شرقی در این باره در گفت‌وگو با فارس با بیان اینکه امروزه باید نیک بدانیم که پرداختن به شاخه‌های متعدد علمی، تقویت حقیقی دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان و رواج شایسته مراکز تحقیقاتی و پژوهشی یک سرمایه‌گذاری حقیقی متناسب با فرامین الهی و اسلام ناب است، می‌گوید: حمایت همه جانبه و رفع مشکلات پیش روی آنها و فراهم آوردن تحقق نیازهای این مراکز موجب تعالی اقتصادی و استقلال کشور و سربلندی ملت، دولت و امید و ایجاد نشاط و شور در میان جوانان است.

محمدعلی حسین‌پورفیضی در ادامه با تاکید بر اینکه براساس سند جامع علمی کشور، تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان در سند چشم‌انداز 1404 باید به تعداد 5 هزار شرکت ارتقاء یافته و حاصل فعالیت‌های مولد، نوآورانه، تجاری‌سازی شده و اشتغال‌ساز آنها، کشورمان را در ردیف‌های اول منطقه قرار داده و از وابستگی اقتصادی که نهایتاً به وابستگی سیاسی و یا حداقل آسیب‌پذیر بودن اقتصاد منجر می‌شود برهاند، می‌افزاید: دولت‌ها و مردم با حمایت شایسته از دانشگاه‌ها، نخبگان، علما، پارک‌های علم و فناوری (مراکز رشد و موسسات و شرکت‌های دانش‌بنیان به عنوان ستون فقرات اقتصاد مولد و مقاومتی) می‌توانند ضمن تزریق امید و شور و نشاط در جوانان آینده‌ساز افق روشنی بر اعتلای اقتصاد مقاومتی و استقلال حقیقی و عدم وابستگی کشور ترسیم کرده و شعار ما می‌توانیم را تحقق بخشند.

در سایه‌سار زیرچتر شرکت‌های دانش‌بنیان

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه شهید مدنی آذربایجان نیز در این ارتباط در گفت‌وگو با گزارشگر فارس با بیان اینکه مراکز رشد و نوآوری و دفاتر مالکیت فکری و انتقال فناوری به عنوان دروازه ورود به شرکت‌های دانش‌بنیان بوده و یکی از زیرساخت‌های مهم در تحقق دانشگاه کارآفرین هستند، معتقد است: به منظور کمک به ایجاد مشاغل فناور و متکی بر ایده‌های نو، مراکز رشد محیطی مناسب را در اختیار آنها قرار می‌دهند و در این محیط با بهره‌برداری مشترک از منابع و کاهش هزینه‌ها و ارائه مشاوره‌های لازم، احتمال موفقیت موسسات نوپا افزایش می‌یابد.

علی عجمی، پژوهشگر برگزیده و برتر در بخش دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی هجدهمین جشنواره سال 96 آذربایجان‌شرقی می‌افزاید: امروزه مراکز رشد در بسیاری از کشورهای جهان عامل موثری در ایجاد اشتغال و تجاری‌سازی نتایج تحقیقات است.

حکایت فرصت‌ها و تهدیدهای شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد

با این وجود از آنجایی که سهم عمده تبدیل علم به ثروت و به خصوص تولیدات تجاری بر پایه تکنولوژی بر عهده شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد واحدهای فناور است، برای کنکاش وضعیت توسعه و رشد این مراکز و دریافت اطلاعات دقیق‌تر درباره مشکلات تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان به سراغ جمعی از مدیران این شرکت‌ها رفتیم.

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان شیمی صنعت رشد سهند مستقر در مرکز رشد فناوری پیشرفته دانشگاه شهید مدنی آذربایجان هم در این ارتباط در گفت‌وگو با فارس بر این باور است: توسعه کشور در حوزه‌های مختلف وابسته به رشد و توسعه شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان در کشور است و از این رو این شرکت‌ها در خط مقدم تحقیق توسعه قرار دارند.

اشکان شمالی در ادامه با تاکید بر اینکه توجه به مشکلات مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و از بین بردن شرایط سخت اخذ تسهیلات برای این شرکت‌ها از جمله مطالبات اساسی این مجموعه‌هاست، می‌گوید: نگاه عمیق ایده‌پرداز به نیاز بازار از اولویت‌های مهم برای یک کسب و کار موفق است، شناسایی خلاءها در بازار هدف از جمله کلیدهای موفقیت در تبدیل ایده به ثروت است.

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان شیمی صنعت رشد سهند در بخش دیگر سخنان خود نداشتن سرمایه کافی، ارائه تسهیلات با وثیقه‌های سنگین مالی، نبود بازار مناسب داخلی و خارجی برای محصولات دانش‌بنیان، عدم حمایت‌های کافی و … را از جمله مشکلات شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد بیان کرد و افزود: معافیت‌های مالیاتی برای این شرکت‌ها نیز به صورت کاملاً انتخابی برای محصولات ارائه می‌شود، به طوریکه این شرکت‌ها با طی یک فرآیند سخت ممیزی موفق به اخذ جواز دانش‌بنیان شده‌اند، ولی فقط یک محصول خاص تولیدی شرکت معاف از مالیات می‌شود.

نگاه ویژه به شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد چرا و چگونه؟

در هر صورت افزون بر آنچه گفته شد، فعالان و کارشناسان این حوزه بر این باور هستند، امروزه با توجه به رویکردهای جدید در زمینه اقتصاد مقاومتی نقش شرکت‌های دانش‌بنیان بیش از پیش باید مورد عنایت مسوولان و به ویژه دولت و دستگاه‌های ذی‌ربط قرار گیرد.

قطعاً یکی از راه‌های اساسی عبور از اقتصاد وابسته به منابع اولیه و متکی به فروش مواد خام و فرآوری آنها از مسیر تولیدات دانش‌بنیان است، به این ترتیب سهم سرمایه انسانی متخصص و روزآمد علمی در اقتصاد نقش مهمی داشته و در این باره نیز کشورهای توسعه یافته برای بالا بردن میزان رشد اقتصادی، افزایش سهم دانش و فناوری در اقتصاد را به طور جدی و فوق‌العاده مهم در دستور کار خود قرار داده‌اند.

در کنار موارد بیان شده، آیدین نصرتی‌علمداری مدیرعامل شرکت “تورال تاج نانو” صنعت ارس نیز در گفت‌وگو با گزارشگر فارس عمده مشکلات موجود در سر راه پیشرفت و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد را نادیده گرفتن و باور نداشتن توانایی‌های علمی این مراکز اعلام کرد و گفت: همین عوامل باعث شده که بودجه مالی کافی به این مراکز و شرکت‌ها تزریق نشود و در نهایت عملکرد مثبتی نداشته باشند.

این مدیرعامل در ادامه یکی از مراکز رشد واحدهای فناور و دانش‌بنیان مستقر در منطقه آزاد تجاری صنعتی ارس، داشتن نگاه ویژه و حمایتی مسوولان و دستگاه‌های ذی‌ربط به این مراکز علمی را ضروری بیان کرد و افزود: برگزاری نشست‌ها و جلسات بین صاحبان علم و فناوری و مسوولان و مدیران برای همفکری و هم‌اندیشی همچنین ارائه بسته‌های تشویقی و حمایت‌های مالی از سوی دولت می‌تواند بسیار مثمرثمر واقع شود.

وی، معرفی ایده‌ها و طرح‌های برتر به سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی از طریق اتاق بازرگانی و سایر مراکز معتبر در این بخش را از دیگر راهکاری مناسب توسعه و اشتغال‌زایی این مراکز بیان کرد.

توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان شاید وقتی دیگر

بلال خاکپور، مدیرعامل شرکت فناوران امید الکتریک مستقر در مرکز نوآوری دانشگاه تبریز هم در گفت‌وگو با خبرنگار فارس می‌گوید: مشکل اصلی این مراکز، عدم تخصیص وام برای توسعه فعالیت‌های خود هستند که اکثر آنان با هزینه خودشان کارها را به پیش می‌برند که مطمئناً در درازمدت دوام نخواهند آورد.

وی درباره حل مشکلات این شرکت‌ها افزود: به عنوان نمونه، مرکز نوآوری دانشگاه تبریز برای تجاری‌سازی و معرفی کارهای شرکت‌های مستقر در این مجموعه می‌تواند، با برپایی انواع نمایشگاه‌های مختلف برای تبلیغ، فروش ایده‌ها و سرمایه‌گذاری گام‌های موثری بردارد.

احسان باقری، مدیرعامل شرکت قلب صنعت جهان یکی از شرکت‌های فناور مستقر در پارک علم و فناوری استان آذربایجان‌شرقی نیز در گفت‌وگو با فارس، وجود فساد اداری و مالی در بین مسوولان و کارکنان دولتی و نبود حمایت‌های دولتی را از جمله مشکلات سر راه توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد بیان کرد و گفت: توسعه این شرکت‌ها بیشتر به نفع جامعه و کشور است، از این رو ضروری است ضمن برطرف کردن برخی چالش‌های موجود حمایت‌های لازم و به موقع نیز از این مراکز بیش از هر زمان دیگر ضرورت دارد.

حلقه مفقوده بازاریابی در بین شرکت‌های دانش‌بنیان

علیرضا پورمهدی، مدیرعامل شرکت آرمان صنعت سردرود یکی دیگر از شرکت‌های فناور مستقر در پارک علم و فناوری استان آذربایجان‌شرقی نیز در گفت‌وگو با گزارشگر فارس معتقد است: از عمده چالش‌های بر سر راه توسعه و رشد شرکت‌های نوپای دانش‌بنیان و فناور، مشکلات مربوط به امور مالیاتی و دارایی، بازاریابی، فروش کالا و محصولات است.

به گفته وی هر شرکت فناور و دانش‌بنیان نیاز به مشاوران بحث‌های امور حقوقی، مالیاتی و بازاریابی دارد تا اینکه بتوانند از پس این مشکلات برآیند چرا که بخش اعظمی از انرژی و وقت افراد در این راه گرفته می‌شود و دیگر آن کارایی و عملکرد مناسبی که در مسیر پیشرفت‌های علمی و خدمت به جامعه از جمله راهبردهای این مراکز تعیین شده از بین می‌رود.

پیچ و خم‌های کارآفرینی در شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد

افزون بر آنچه از سوی کارشناسان و فعالان شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد گفته شد، به نظر می‌آید در حال حاضر این مراکز تولید علم و فناوری در سطح کشورمان و در این میان استان آذربایجان‌شرقی با چالش‌های متعددی روبه‌رو هستند.

نکته قابل تامل در این راستا اینکه از آنجایی که استان آذربایجان‌شرقی در ادوار طولانی در صنایع مختلف به عنوان قطب مطرح بوده ولی با این وجود اکثر دستگاه‌ها و فرآیندهای تولید در مجموعه‌های بزرگ و کوچک صنعتی و تولیدی این استان به صورت سنتی و بدون تکیه بر دانش روز دنیا اداره می‌شوند، ضروری است مسوولان، دست‌اندرکاران و دستگاه‌های ذی‌ربط ضمن حمایت و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، جهت تحقق اهداف و اقتصاد دانش‌بنیان و تاثیر مثبت شرکت‌های نوآور دانش‌بنیان در تولیدات این صنایع را فراهم کنند.

در فرجام سخن باید گفت، به اذعان متخصصان و کارشناسان این حوزه سودآوری بالای شرکت‌های فعال در حوزه دانش‌بنیان در کشورهای توسعه یافته در سال‌های اخیر باعث شده است آن کشورها توجه ویژه‌ای توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و اقتصاد دانش‌بنیان داشته باشند و از این رو ضروری است در تمام نقاط مختلف کشورمان به اهمیت کار این‌گونه مراکز اهتمام و توجه ویژه‌ای صورت گیرد.

** گزارش از: موسی کاظم زاده

نظر نویسنده در باره: Alireza_pms

Has one comment to “پیچ و خم‌های هم‌افزايي علم و ثروت در شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد/ کلاف سردرگم شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد”

You can پیام بگذارید or Trackback this post.

پیام بگذارید

Your email address will not be published.